Şu an kapalı · Yaz ⁦08:00–18:00⁩ · Kış ⁦08:00–17:00⁩ 0242 322 15 77 [email protected]
Baskı Rehberi

Baskıya Hazır Dosya Nasıl Hazırlanır? Taşma Payı, Çözünürlük ve Fontlar

Taşma payı, güvenli alan, 300 dpi çözünürlük, CMYK ve font dönüştürme: baskıya hazır dosya hazırlamanın tüm adımlarını kontrol listesiyle anlatıyoruz.

Baskıya hazır dosya; doğru ölçüde, kenarlarda 3 mm taşma payı bırakılmış, görselleri 300 dpi çözünürlükte, renkleri CMYK modunda ve fontları gömülü ya da eğriye çevrilmiş bir dosyadır. Bu dört kurala uyulduğunda kenarlarda beyaz çizgi, bulanık fotoğraf, değişen renk veya kayan yazı gibi sorunların büyük kısmı ortadan kalkar. Aşağıda her adımı nedenleriyle birlikte açıklıyoruz.

1. Doğru ölçü ve taşma payı

Baskılar genellikle büyük tabakalara basılır ve ardından giyotinle kesilir. Kesim makinesi ne kadar hassas olursa olsun, tabakalar arasında milimetrik kaymalar olabilir. Arka planı kenara kadar uzanan bir tasarımda taşma payı bırakılmazsa, bu küçük kayma kenarda ince bir beyaz şerit olarak görünür.

Bu yüzden kenara kadar uzanan tüm renk, fotoğraf ve desenler, net ölçünün her kenarından 3 mm dışarı taşırılmalıdır. Örneğin net ölçüsü 85×55 mm olan bir kartvizitin taşma paylı dosya ölçüsü 91×61 mm olur. A4 (210×297 mm) bir broşür için bu ölçü 216×303 mm'dir.

Taşma payı nasıl eklenir?

  • Belgeyi tasarım programında net ölçüyle açın ve taşma payı (bleed) ayarına her kenar için 3 mm girin.
  • Kenara değen arka plan görsellerini ve renk bloklarını taşma çizgisine kadar uzatın.
  • PDF dışa aktarırken "taşma payını dahil et" ve gerekiyorsa "kesim işaretleri" seçeneklerini işaretleyin.

Büyük format baskılarda ve özel kesimli işlerde taşma payı farklı olabilir. Branda, folyo veya kontur kesimli etiket gibi işlerde baskıyı yapacak firmanın istediği değeri önceden sorun.

2. Güvenli alan: önemli bilgileri kenardan uzak tutun

Taşma payının tersi de geçerlidir: kesim içeri doğru da kayabilir. Bu yüzden metinler, logolar, telefon numaraları ve QR kodlar net ölçünün kenarından en az 3–5 mm içeride durmalıdır. Kartvizit gibi küçük işlerde 4–5 mm'lik bir iç boşluk hem güvenli hem de daha ferah bir görünüm sağlar.

Katlamalı broşürlerde katlama çizgilerine de dikkat edin. Bir metnin ya da yüzün tam kırım çizgisine denk gelmesi okunabilirliği bozar. Ciltli kataloglarda ise sırta yakın iç kenarlarda ek boşluk bırakmak gerekir; bu konu cilt türüne göre değişir.

3. Çözünürlük: 300 dpi kuralı

Dpi (inç başına nokta), bir görselin basıldığı boyutta ne kadar ayrıntı taşıdığını gösterir. Elde tutulan ve yakından bakılan işlerde (kartvizit, broşür, katalog, menü) görsellerin basılacağı gerçek boyutta 300 dpi olması önerilir.

Burada kritik nokta "gerçek boyutta" ifadesidir. 72 dpi bir web görselini programda 300 dpi olarak etiketlemek, ayrıntı eklemez; sadece görseli küçültür. Görselin piksel sayısı yetersizse baskıda bulanık ya da kırık (pikselli) görünür.

Basit bir hesap

A4 boyutunda kenardan kenara basılacak bir fotoğraf için 300 dpi'da yaklaşık 2480×3508 piksel gerekir. Telefonla çekilen bir fotoğraf bu boyutu genellikle karşılar; ancak WhatsApp'tan gönderilen ya da web sitesinden kaydedilen görseller sıkıştırıldığı için çoğu zaman yetersiz kalır. Fotoğrafları mümkünse orijinal dosya olarak iletin.

Büyük format baskılarda durum farklı

Afiş, branda ve billboard gibi uzaktan bakılan işlerde gereken çözünürlük düşer. Birkaç metreden izlenen bir brandada 300 dpi gerekmez; ancak uygun değer izleme mesafesine ve ürüne göre değişir. Büyük format baskı için dosya hazırlarken ölçeği ve çözünürlüğü önceden netleştirmek en doğrusudur.

4. Renk modu: CMYK ve siyah ayarları

Baskı makineleri CMYK mürekkeplerle çalışır. RGB hazırlanmış bir dosya baskı öncesinde dönüştürülür ve canlı tonlar matlaşabilir. Bu yüzden belgeyi en baştan CMYK modunda hazırlayın ve fotoğrafları dönüştürdükten sonra gözle kontrol edin.

  • Küçük ve ince siyah yazılar için yalnızca %100 K kullanın.
  • Geniş siyah zeminlerde daha derin bir ton için zengin siyah kullanın; değeri matbaanıza danışın.
  • Kurumsal renkleriniz Pantone ile tanımlıysa, işin ofset mi dijital mi basılacağına göre nasıl ele alınacağını önceden konuşun.

5. Fontlar ve metin

Bilgisayarınızda yüklü olan bir font, baskı firmasının bilgisayarında olmayabilir. Bu durumda program fontu başka bir fontla değiştirir; satırlar kayar, Türkçe karakterler bozulabilir. Bunu önlemenin iki yolu vardır:

  1. Fontları PDF'e gömmek: PDF dışa aktarırken fontların gömülmesini sağlayın. Doğru ayarlanmış baskı PDF'lerinde bu genellikle otomatik yapılır.
  2. Fontları eğriye çevirmek: Vektörel programlarda metni dış hatlara (outline) çevirerek fontu şekle dönüştürebilirsiniz. Bu işlemden sonra metin düzenlenemez; bu yüzden düzenlenebilir bir kopyayı mutlaka saklayın.

Okunabilirlik için de birkaç kural var: gövde metinlerinde 7–8 punto altına inmeyin, çok ince fontları küçük boyutta ve koyu zemin üzerinde beyaz olarak kullanmaktan kaçının. İnce çizgiler için de en az 0,25 pt kalınlık güvenli bir başlangıçtır.

6. Dosya formatı ve son kontrol

Baskı için en güvenilir format, taşma payı içeren yüksek kaliteli PDF dosyasıdır. Vektörel işlerde AI veya EPS, fotoğraf ağırlıklı tek sayfalık işlerde yüksek çözünürlüklü TIFF de kabul edilebilir. Word, PowerPoint veya ekran görüntüsü gibi dosyalarla da çalışılabilir; ancak bu durumda dosyanın baskıya uyarlanması gerekebilir.

Göndermeden önce kontrol listesi

  • Net ölçü doğru mu, her kenarda 3 mm taşma payı var mı?
  • Önemli bilgiler güvenli alanın içinde mi?
  • Görseller gerçek boyutta 300 dpi civarında mı?
  • Renk modu CMYK mi, küçük siyah yazılar %100 K mi?
  • Fontlar gömülü mü ya da eğriye çevrildi mi?
  • Telefon, e-posta, adres ve web adresi yazım hatasız mı?
  • Çift taraflı işlerde ön ve arka yüz doğru sırada mı?

Bu listeyi her işte uygulamak, baskıya hazır dosya göndermenin en kısa yoludur. Yazım hataları ise baskının en pahalı hatasıdır, çünkü fark edildiğinde iş çoktan basılmış olur. Metni basılı halde ya da yüksek sesle okuyarak kontrol etmek ve mümkünse ikinci bir kişiye okutmak iyi bir alışkanlıktır.

Farklı ürünlerde dikkat edilecek ayrıntılar

Temel kurallar her işte aynıdır, ancak bazı ürünler ek dikkat ister. Baskıya hazır dosya hazırlarken ürün tipine göre şu noktaları da kontrol edin:

  • Kontur kesimli etiket ve sticker: Kesim hattı, baskı dosyasında ayrı bir katmanda ve vektörel çizgi olarak tanımlanmalıdır.
  • Katlamalı broşür: Panel genişlikleri katlama tipine göre değişir; şablonu baskıdan önce isteyin.
  • Finisajlı işler: Lak, varak veya kabartma alanları baskı dosyasından ayrı bir katmanda hazırlanır.

Dosyanızdan emin değilseniz

Kelebek Digital Center'da gelen dosyalar baskıdan önce kontrol edilir; taşma payı, çözünürlük veya renk konusunda bir sorun görülürse size bildirilir ve dijital prova ile onayınız alınır. Broşür ve katalog, kartvizit ya da diğer baskı işleriniz için dosyanızı ekleyerek teklif formunu doldurabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Taşma payı neden 3 mm olmalı?

Kesim sırasında tabakalar arasında milimetrik kaymalar olabilir. 3 mm taşma payı, bu kayma durumunda kenarda beyaz şerit kalmasını önleyen yaygın kabul görmüş bir değerdir.

Telefonla çektiğim fotoğraf baskı için yeterli mi?

Orijinal dosya olarak gönderilirse çoğu zaman broşür ve menü gibi işler için yeterlidir. WhatsApp veya sosyal medya üzerinden sıkıştırılmış görseller ise genellikle düşük çözünürlüklü kalır.

Fontları eğriye çevirmek zorunlu mu?

Zorunlu değildir; fontlar PDF'e gömülmüşse sorun yaşanmaz. Eğriye çevirmek ise font eksikliği riskini tamamen ortadan kaldırır, ancak metni düzenlenemez hale getirir.

Baskı için hangi dosya formatını göndermeliyim?

En güvenilir seçenek, taşma payı içeren ve fontları gömülü yüksek kaliteli PDF dosyasıdır. Vektörel işler için AI veya EPS dosyaları da kullanılabilir.